Nú þegar það liggur fyrir að hafinn verður innflutningur á ófrystu kjöti, væntanlega með næsta hausti, þá verðum við bændafólk að hefja baráttu fyrir að samkeppnisstaðan verði jöfnuð.

Gera má ráð fyrir að kaupmenn sem inn muni flytja ófryst kjöt, muni leggja sig fram um að flytja inn gæðavöru með tiltölulega lítilli álagningu, til að hún seljist bæði fljótt og vel. Það getur sem sé verið að nú sé komið að því að kaupmennirnir okkar muni fórna sér sem aldrei fyrr, fyrir hugsjónina um að geta uppfyllt allar þær kröfur og þarfir sem þeir telja að neytendur geri til lífsins.

Ljóst er að kröfur til framleiðenda milli Íslands annars vegar og EES landanna hins vegar eru ójafnar. Hvernig þau mál liggja þurfa Bændasamtökin og búgreinafélögin að láta greina sem fyrst. Vísir að slíku starfi var unninn þegar verið var að innleiða nýjar velferðarreglugerðir um aðbúnað eldisdýra. Ekki voru mér vitanlega unnar ítarlegar skýrslur um málið, en þó man ég að ýmislegt kom í ljós sem svo sannarlega skekkir stöðuna.

Það kom sem sé á daginn, að þegar innleiðing hertra reglugerða átti sér stað í Evrópulöndunum, þá var með réttu litið svo á að verið væri að þrengja rekstrarskilyrðin frá því sem áður var. Það var m.ö.o. talið að ekki væri eðlilegt að bændur sem hefðu byggt og efnt til rekstrar við ákveðin rekstrarskilyrði þyrftu að taka því, að þeim skilyrðum væri breytt á þann veg að leggja þyrfti í kostnað til að bæta úr, án þess að samfélagið, sem skilyrðunum breytti, legði sitt að mörkum til að bæta bændunum það upp.

Hér gerðu stjórnvöld náttúrulega ekkert í þessa vegu, nema ef tína skildi til, að Ríkið snýtti úr annarri nösinni örlítilli glyrnu til að bæta svínabændum upp úreldingu svínahúsa. Ekkert var lagt til annarra búgreina svo mér sé kunnugt og alla vega ekki til þeirrar greinar sem ég þekki best, þ.e. kjúklingaræktinni.

Auk þess má nefna það sem fyrrverandi formaður Bændasamtakanna Sindri Sigurgeirsson hefur verið óþreytandi að benda á, að íslenskir bændur búa ekki við tryggingasjóð sem hleypur undir bagga ef þeir verða fyrir áföllum, utan hvað sauðfjárbændur sem eru að takast á við riðu fá framlag úr ríkissjóði. Bændur í EES löndunum munu hins vegar búa við slíkan sjóð.

Fleira er það sem taka þarf tillit til, eins og t.d. það, að bústofnarnir okkar eru afkastaminni til kjötframleiðslu a.m.k. bæði í nautgriparækt og sauðfjárrækt. Auk þess sem mun erfiðara er að rækta korn til eldis hérlendis en á meginlandinu.

Sumir stjórnmálamenn virðast trúa því (t.d. sá sem gerði tollasamninginn um innflutning á kjöti 2015), að íslenskum bændum sé ekkert að vanbúnaði að flytja út kjöt til Evrópu til að selja þar í samkeppni við þarlenda bændur.

Fátt er fjær sanni og það verður að vera lágmarkskrafa að þeir sem slíku halda fram, vinni þá af heiðarleika að því að jafna sem unnt er aðstöðuna. Eins og kunnugt er, þá er það ekki nema ein búgrein sem nýtur þeirra forréttinda að ríkið stendur í umtalsverðum umsvifum til að flytja út afurðir hennar. Það eru hins vegar fallvölt forréttindi sem byggjast á vilja stjórnvalda til að nota greinina m.a. til byggðasjónarmiða.

Á slíkt er vart að treysta, ríkisstjórnir koma og ríkisstjórnir fara og það sem þykir gott í dag, getur breyst eins og hendi sé veifað og getur þótt miður gott með nýjum mönnum í ráðherrastólum.



Rita ummæli