Minning um Garðar Eymundsson.

Garðar Eymundsson

Sumarið eftir að ég fermdist var ég eins og alltaf áður frá sex ára aldri ,,í sveit“ og að þessu sinni á norðurlandi. Dag einn var ég kallaður inn og sagt að það væri maður í símanum sem vildi tala við mig. Ég vissi ekki hvaðan á mig stóð veðrið, það var ekki verið að hringja milli landshluta á þessum árum nema tilefni væri til. Í símanum var maður er sagðist heita Garðar Eymundsson, byggi á Seyðisfirði með sinni fjölskyldu og að hann langaði til að bjóða mér í heimsókn er vist minni lyki í sveitinni að liðnu sumri, þ.e. þegar ég væri kominn heim til Reykjavíkur.

Samtalið kom satt að segja töluverðu róti á hug unglingsins, sem fram til þessa hafði aðeins vitað það eitt, að til væri faðir í öðrum landshluta. Móðurforeldrarnir höfðu tekið að sér foreldrahlutverkið og hugtakið ,,pabbi“ var framandi. Kom að vísu stundum fyrir að ég væri spurður af skólafélögunum spurninga eins og: Áttu engan pabba? Og þegar tunga vafðist um tönn þá: Það er skrýtið, allir eiga pabba og síðan: Afi þinn er ekki pabbi þinn! Já, vitanlega! En afi nægði mér og að honum var ég hændur sem væri hann faðir minn.

Heim fór ég í lok sumars og aldrei þessu vant kvíðinn. Átti nú virkilega að fara að þvæla mér austur á land? Þangað sem ég þekkti engan. Til að hitta mann sem ég þekkti ekki, nema að afi sagði stutt og laggott þegar ég spurði hann út úr, líklegast eftir eina af yfirheyrslunum í skólanum: Pabbi þinn var ekkert verri en aðrir strákar.

Heim var ég kominn, en ekkert sérstaklega upprifinn yfir því að fara í reisu austur á firði og gerði hvað ég gat til að komast undan því, þar til að önnur hringing kom til sögunnar. Að þessu sinni var það Ríkarður stjúpi minn, sem var í símanum og tók mig á spjall og vék að því hvort ég væri að huga að ferðalagi. Ég sagði sem var að það vildi ég helst af öllu láta ógert. Í mér væri kvíði og mig langaði ekki að hitta mann sem ég þekkti ekki nokkurn skapaðan hlut. Skemmst er frá því að segja að Rikki, eins og hann var ævinlega kallaður, sagði mér að hann þekkti til pabba míns af afspurn. Hann væri vel látinn maður sem af færi gott orð, ég skildi engu kvíða, það væri með öllu óþarft að bera kvíðboga fyrir að hitta hann og hans fólk, ég skildi bara vera með öllu óhræddur og eftir því sem á samtalið leið hurfu allar áhyggjur og ég var brátt á leið austur á Seyðisfjörð.

Þar hitti ég nú í fyrsta skipti föðurfjölskyldu mína sem á þessum tíma voru þau Garðar og Karólína Þorsteinsdóttir og systkinin þrjú, Ómar, Sævar og Gréta og síðar bættist Júlíana við.

Þessu fólki hefði ég alveg verið til í að kynnast fyrr!

Ég var borinn á höndum í þessari fyrstu heimsókn, dálítið forvitinn og dálítið feiminn og óöruggur. Fékk að kynnast samfélagi sem var mér framandi. Sjávarplássi sem ég hafði oft heyrt talað um en aldrei séð og unglingurinn sem aldrei hafði séð skóg sá nú í fyrsta skipti Hallormsstaðaskóg!

Seinna urðu ferðirnar fleiri, símtölin fleiri og með tímanum myndaðist samband sem mér og mínum hefur verið kært. Ég eignaðist þarna fjölskyldu til hliðar við mína gömlu fjölskyldu; fólk sem gaman var að hitta og eiga samskipti við.

Sumarið 1971 fórum ég og konan mín Þórunn Kristjánsdóttir, í ferð norður um land og austur á Seyðisfjörð. Það voru hennar fyrstu kynni af föðurfólki mínu og óhætt er að segja að Þórunn, Garðar og Kalla og systkini mín náðu vel saman og áttu afar gott samband æ síðan.

Síðar varð það fastur liður að kíkja í heimsókn þegar ég var farinn að vera til sjós á millilandaskipum sem stundum fóru inn á Seyðisfjörð; koma í óvænt innlit, spjalla við Köllu um landsins gagn og nauðsynjar og njóta gestrisni hennar væri hún ein heima eða ef beðið var eftir að pabbi kæmi heim.

Þegar hann kom heim úr sinni vinnu, þá var oftar en ekki að hann gaf sér tíma til að fara með mig til að sýna mér ýmislegt, svo sem vinnustaðinn og vinnuteikningarnar. Byggingarnar sem verið var að byggja; fara í bíltúr um bæinn og þá var saga sögð! Öll virtust þessi hús eiga sér sögu líkt og bærinn sjálfur sem á sér mikla sögu frá fyrri tíð. Ógleymanlegur er bíltúrinn sem hann fór með mig í til að sýna mér norðurströnd fjarðarins. Þá var nú betra að halda sér fast! Alltaf var þess vandlega gætt í þessum ökuferðum að öryggisbeltin væru vandlega spennt og hjá honum var það einnig tryggilega gert, það er að segja fyrir aftan bak, þá þagnaði bjallan og allt var eins og það átti að vera!

Eftir að pabbi var hættur störfum og aldurinn farinn að færast yfir og við Þórunn í heimsóknum hjá honum og Köllu, þá fór hann að segja mér frá forfeðrum sínum. Mömmu sinni og pabba, uppruna þeirra og sitthverju fleiru sem var ómetanlegt að heyra, en einnig var gaman að því hve vel hann fylgdist með því sem var um að vera í þjóðfélaginu. Hann lá ekki á skoðunum sínum og talaði tæpitungulaust, sagði sína meiningu í meitluðum og velvöldum orðum. Sjaldan voru þau orð stór, heldur miklu frekar að orðunum væri þannig raðað að merkingin yrði stór, þó hitt gæti líka komið fyrir ef honum var verulega misboðið.

Á Seyðisfirði tengdist Ísland við útlönd um sæstreng um það leiti sem sunnlenskir bændur vildu tengjast umheiminum um loftskeyti og fóru í frægan útreiðatúr í tilefni þess. Aðrir tímar og önnur átök.

Nú er Seyðisfjörður, bærinn sem honum þótti svo vænt um breyttur. Í stað þess sem áður var, er komin ferja sem gengur milli Íslands og Evrópu, neisti sem þarf að blása lífi í með að tengja Seyðisfjörð vegakerfi landsins með jarðgöngum. Þau munu koma fyrr eða síðar og þá verður Fjarðarheiðin ekki til trafala. Lifna mun yfir bæ sem á undir högg að sækja og býr yfir einhverri traustustu höfn sem um getur. Ekki má heldur gleyma því að lífleg og blómstrandi listsköpun á sér stað í bænum og það var Garðar Eymundsson að öðrum ólöstuðum, sem átti svo drjúgan þátt í að kveikja það líf.

Kalla horfir nú á bak eiginmanni sínum og hefur mikils að sakna og margs að minnast. Samband þeirra kom mér fyrir sjónir sem afar fallegt og hlýtt. Talsvert ólíkar persónur sem náðu samt fullkomlega saman og áttu sér sameiginlegt markmið. Hann var byggingameistari og hefur komið að gerð margra mannvirkja, en hann átti líka önnur áhugamál sem hann hafði gaman af að tala um, eins og t.d. stangveiði, skák, steinasöfnun og myndlist.

Myndir sem hann ýmist teiknaði eða málaði munu vera víða til. Efst eru mér í huga teikningarnar af fjallahring Seyðisfjarðar sem hann teiknað og vann til bókar ásamt Vilhjálmi Hjálmarssyni og fleiru góðu fólki. Það var skemmtileg og eftirminnileg ferð, að aka á Seyðisfjörð fyrir um átta árum til að vera viðstaddur útgáfuhátíð höfðingjanna tveggja og annarra sem að henni stóðu.

Afi hafði rétt fyrir sér og meira en það. Pabbi var góður ,,strákur“ sem ég, kona mín og börn, nutum samverunnar með og sem gott er að minnast.

Hafi þau þökk fyrir Ríkarður og Karólína, hann fyrir að hafa talið í mig kjark og hún fyrir að hafa lagt sig fram um að halda tengslunum við.

Þökk fyrir allt.

Ingimundur, Þórunn og fjölskylda.

Rita ummæli

Netfangið þitt verður ekki birt. Reitir sem krefjast útfyllingar eru merktir með *

*
*