Búvörusamningur, tollasamningur og markaðsmál.

Að undanförnu hafa verið til umræðu tvö mál sem bæði liggja fyrir Alþingi þegar þetta er ritað. Annað er samningur Íslands og Evrópusambandsins um viðskipti með landbúnaðarvörur sem gengur í daglegu tali undir nafninu ,,Tollasamningurinn“ og var kynntur til sögunnar á haustdögum árið 2015. Hitt er samningur milli Bændasamtaka Íslands og Ríkisins um það sem kalla mætti kaup og kjör sauðfjárbænda, kúabænda og garðyrkjubænda og er ætlað að gilda í 10 ár. Vegna þessa er ef til vill rétt að líta aðeins yfir nokkrar fréttir sem borist hafa af íslenskum landbúnaði allra síðustu daga.

Eftirfarandi tilvitnanir eru úr nýlegu eintaki Bændablaðsins:

Forsíðufrétt undir yfirskriftinni ,,Verð til bænda vonbrigði“: ,,Sláturhús KVH á Hvammstanga hefur gefið út verð fyrir sumarslátrun og hefur verðið lækkað frá sama tíma í fyrra. Formaður Landssamtaka sauðfjárbænda segir lækkunina mikil vonbrigði og slæman fyrirboða fyrir haustslátrun.“
Á sömu síðu í sama blaði, yfirskrift: ,,Bjartsýn á að búvörusamningar verði samþykktir“: „Starf [Atvinnuvega]nefndarinnar hefur sem sagt fyrst og fremst legið í því að fara yfir umsagnirnar sem henni hafa borist vegna búvörusamninga og vinna að meiri sátt um þá, bregðast við ábendingum og umsögnum. Slíkt mun kosta breytingar en vonandi ekki það miklar að það verði að fara fram ný atkvæðagreiðsla meðal bænda um samninginn“, og síðan: ,,Ég á ekki von á öðru en að samningurinn verði samþykktur. Búvörusamningurinn og tollasamningurinn haldast í hendur og hvorugur verður samþykktur án hins,“ (haft eftir Haraldi Benedikssyni, fyrrverandi formanni Bændasamtaka Íslands).

Samkvæmt þessu kemur bændum það ekki við þó samningurinn, sem þeir greiddu atkvæði um, sé stokkaður upp og breytt frá þeim samningi sem þeir samþykktu! Síðan kemur það sem telja má stórfrétt, eða það sem kalla má rúsínuna í pylsuendanum þó súr sé: ,,hvorugur verður samþykktur án hins“ sem er haft eftir engum öðrum en öðrum varaformanni Atvinnuveganefndar Alþingis og fyrrverandi formanni Bændasamtakanna. Hvaðan kemur honum þessi vitneskja? Hvers vegna er þetta svona og ef svo er, því hefur það ekki komið fram fyrr?

Þá kemur fram í fréttinni að unnið hafi verið að sátt um búvörusamninginn, en síðar í sömu frétt kemur fram að ekki hafi allir nefndarmenn orðið varir við það sbr. eftirfarandi: ,,Lilja Rafney Magnúsdóttir, þingmaður Vinstri hreyfingarinnar – græns framboðs, og Kristján L. Möller, þingmaður Samfylkingarinnar, og fulltrúar í atvinnuveganefnd sögðu í samtali við Bændablaðið að þau gætu ekki sagt mikið um starf nefndarinnar í sumar hvað varðar búvörusamninginn þar sem fulltrúar stjórnarandstöðunnar hefðu ekki verið kallaðir á þá fundi“, og síðan: ,,Kristján L. Möller sagðist ekki hafa setið neina fundi í nefndinni í sumar vegna búvörusamningsins fyrir utan einn sem var haldinn skömmu eftir að þingi lauk. „Hafi atvinnuveganefnd komið saman í sumar til að funda um búvörusamninginn hafa þeir fundir einungis verið á vegum stjórnarmeirihlutans.“ Hér fer greinilega eitthvað á milli mála. Hvernig er annars farið að því að mynda sátt, þegar ekki er rætt við þá sem ósáttir teljast vera?

Á blaðsíðu 2 í sama blaði er haft eftir Ágústi Torfa Haukssyni framkvæmdastjóra Norðlenska: „Miðað við núverandi aðstæður á markaði fyrir sauðfjárafurðir, ekki síst á útflutningsmörkuðum þangað sem drjúgt af kjöti þarf að fara og flestar aukaafurðir, er því miður fátt sem bendir til þess að hægt sé að miða við tillögur LS [Landsambands sauðfjárbænda] við ákvörðun verðlagningar haustið 2016. Við höfum ekki annan kost en að miða við söluverð okkar afurða þegar innkaupsverð hráefnis er ákvarðað, það er veruleikinn í okkar rekstri,“

Einnig á sömu síðu, haft eftir Birni Víkingi Björnssyni framkvæmdastjóra Fjallalambs: ,,að á aðalfundi félagsins fyrr í sumar hafi verið rætt um að trúlega þyrfti að lækka verð til bænda á komandi hausti. Fjallalamb hefur ekki gefið út verðskrá fyrir komandi haust.“
Samkvæmt þessu er ekkert sérstaklega bjart yfir markaðsmálunum, því Steinþór Skúlason [Sláturfélagi Suðurlands] lætur hafa eftir sér í sama blaði að viðmiðunarverð sem sauðfjárbændur hafi sett fram: ,,[…] tekur ekki mið af markaðsaðstæðum og lágu verði innanlands og utan“.

Þegar svona er komið fyrir sauðfjárræktinni, þá virðist eitt helsta markmið ríkisstjórnarinnar vera að auka innflutning á ódýru afgangskjöti frá ESB. Kjöti sem framleitt er við aðstæður sem ekki teljast fullnægjandi hérlendis m.t.t. velferðar dýra og hreinleika afurðanna. Kjöt sem er niðurgreitt af þarlendum og framleitt þar sem vaxtakjör á rekstrarfjármunum eru margfalt hagstæðari en hér gerist. Að auki má gera ráð fyrir að um kjöt frá Asíu sé að talsverðu leiti um að ræða, jafnvel allt að 40%, sem selt yrði sem evrópskt.

Næst þegar viðkomandi taka sér það fyrir hendur að grýta fjöreggi þjóðarinnar út í loftið, væri þá til of mikils mælst að þeir skoðuðu málið og reyndu að sjá fyrir hverjar afleiðingarnar yrðu; létu fara fram ,,greiningu“ á því sem þeir ætluðu sér að gera og tækju síðan tillit til niðurstöðunnar?
Gæti jafnvel verið betra en að gefa sér niðurstöðuna fyrir og láta síðan skeika að sköpuðu.

Rita ummæli

Netfangið þitt verður ekki birt. Reitir sem krefjast útfyllingar eru merktir með *

*
*