Á árunum 1873 til 1905 flutti 1/5 hluti þjóðarinnar til Vesturheims í leit að betri lífsskilyrðum. Fólkið flúði allsleysi og örbyrgð sem var slík, að nútímafólk á ekki gott með að setja sig í þau spor. Flest hefðu eflaust kosið að eiga áfram heima á Íslandi ef upp á það hefði verið boðið, en það var ekki gert. Hið niðurnjörvaða, aldagamla bændasamfélag hafði enga burði til að taka á vandanum, atvinnulífið var fábreitt og hafði sáralítið þróast frá landnámi.

 

Því er oft haldið fram að íslenskt samfélag sé stéttlaust. Þannig er það vitanlega ekki og hefur aldrei verið og kjörorð Sjálfstæðisflokksins ,,stétt með stétt” og ekki síður slagorð málgagns flokksins „blað allra landsmanna”, eru ekkert annað en ómerkilegar blekkingar til þess eins ætlaðar að slá ryki í augu fólks.  Í lok 19. aldar hugsaði íslensk eignastétt fyrst og fremst um eigin hag – gat kannski lítið meira – og því var það að hin snauða lágstétt átti nær engan annan kost en að flytja úr landi.

 

Samfélagið var, rétt eins og nú, byggt var upp á því að arðræna hina eignalausu og niðursettu með illa launuðum þrældómi og lítilsvirðingu. Til eru óteljandi sögur af því hvernig hinir betur settu svo sem  jarðeigendur, klerkar, hreppstjórar og embættismenn, níddust á þeim sem minnimáttar voru, bæði í orði og æði. Nauðganir, barsmíðar og vinnuharka voru daglegt brauð, veruleiki sem ekki varð undan vikist. Því var það að fjölmargir tóku þann eina kost sem í boði var að leggja út í óvissuna, flýja eymdina og finna sér stað í öðru landi í von um betra líf.

 

Þannig var staðan þá og þó ýmislegt hafi breyst, þá er æði margt líkt með því sem nú er. Eignastéttin og meðreiðarsveinar hennar eru til dæmis söm við sig og hugsar fyrst og fremst um að raka til sín þeim verðmætum sem til eru í þjóðfélaginu. Fyrirhugaðar breytingar á kvótakerfinu eru eitt dæmi, þar vilja þau engu breyta. Hvers vegna? Vitanlega vegna þess að aðgangur og einokun þeirra á auðlindinni er ein undirstaða auðsins. Fyrirhugaðar breytingar á stöðu skuldara gagnvart eignastéttinni fara örugglega ekki vel í þau heldur og hvers vegna skyldi það vera? Getur verið að þeim finnist að ógn stafi af því að alþýðan fái betri stöðu gagnvart þeim, líkt og bændaaðlinum forðum?

Í nýrri skoðanakönnun Fréttablaðsins kemur þetta nokkuð vel fram og augljóst er að skjálfti er kominn í eignaelítuna og kvótagarkana. Þeim finnst að sér sótt og því þétta þau raðirnar og Sjálfstæðisflokkurinn er kominn með um 40% fylgi. Þessu ættu menn að veita athygli. Annar hagsmunagæsluflokkurinn er að þjappa sér saman, líkt og hjörð sem er ógnað af utanaðkomandi hættu. Hitt vekur furðu, að hinn  hagsmunagæsluflokkurinn, Framsóknarflokkurinn, stendur í stað og raunar mun gert ráð fyrir að hann tapi einu þingsæti samkvæmt þessari talnaleikfimi. Yfirstétt landsins finnst að stöðu sinni sé ógnað, að ekki sé tryggt að hér eftir sem hingað til verði samfélagið sérstaklega sniðið að hennar þörfum.

 

Þau sem settu þjóð sína á höfuðið vilja nú samt sem áður ekki finna á eigin skinni fyrir afleiðingunum. Peningamarkaðssjóðunum var á sínum tíma ,,bjargað” í þágu hinna ríku, því ekki getur það hafa verið gert fyrir þá sem ekkert í þeim áttu, en auðvitað er það ekki nóg. „Mikill vill meira” og gera má ráð fyrir að stríðið sé rétt að byrja, að nú muni eignastéttin gera það sem hún getur til að ná vopnum sínum og þó ekki væri nema vegna þess, þurfa fulltrúar hinna, þeirra sem ekki velta sér í skuldlausum stóreignum, né liggja með fúlgur fjár í Tortólum heimsins, að standa saman. Ekki gengur að hlaupa eftir villuljósum, né vefjast í valkvíða og ákvarðanafælni. Það er enn í fullu gildi hið fornkveðna: að þegar íhaldið skjallar skyldu menn vara sig og hugsa sinn gang.

 

Það þurfa þau að hafa í huga sem flaðra upp um þjóðrembingsfólkið í Heimsýn og það þurfa þau líka að hafa í huga, sem ekki hafa kjark til að taka einarða afstöðu í Icesave málinu. Að telja sér trú um að sjálfstæðismenn- eða framsóknar taki heiðarlega afstöðu í því máli er ekkert annað en blekking, sem haldið er uppi af þeim sem bjuggu vandann til og eiga sér þá einu ósk, að komast aftur til valda í stjórnarráðinu, til þess eins að geta tekið til við að hylja slóð sína.

 

Gömlu hermangs og helmingaskiptaflokkarnir vilja engu breyta sem verður til þess að skerða  forréttindin sem þeir hafa skapað sér á umliðnum áratugum. Því er það að gera verður ráð fyrir að tillögur ríkisstjórnarinnar séu í raun eitur í þeirra beinum, þó ekki væri nema vegna þess, að þær miða að því að skapa samfélag þar sem forréttindum hinnar gömlu eignastéttar verða settar skorður.

 

Máltækið segir „að þangað leiti klárinn sem hann er kvaldastur” og ef niðurstaðan verður sú að hrunflokkarnir komast aftur til valda má til sanns vegar færa að það sé rétt.



Ein ummæli við „Þangað leitar klárinn…“

  1. Valur ritaði:

    Orð í tíma skrifuð og ávalt þörf á heilbrigðri hugsun á tímum er brennuvargar vilja fá sínar brunarústir aftur .. til að geta kveikt í þeim aftur og aftur? og hafa Brennuvargar ráðið til sín spunameistara og skoðanna kannana fyrirtæki og greiða fyrir þá þjónustu er segir að Brennuvargaflokkar Nr 1 og 2 séu einir hæfir til að stjórna og ríkja yfir brunarústum. Látum ekki glepjast aftur .. síðast kostaði það okkur 18 ár.