100 krónur íslenskar

1. mars 2010

Fyrir rétt rúmum 40 árum gerðust þau undur í lífi ritara að hann komst í fyrsta skipti yfir hafið sem skilur að Ísland og Evrópu. Það gerðist þannig að hann réði sig til starfa á íslensku flutningaskipi sem var í eigu SÍS níutíu og eitthvað prósent sáluga og fyrsta erlenda höfnin sem farið var til var í Danmörku, nánar til tekið Svendborg. Lítið sem ekkert var til af peningum er upp var lagt, en spurst hafði að danskir bankar væru tilkippilegir með að kaupa íslenska peninga ef þeir væru þannig formaðir að greyptir væru í hinn undursamlega eitt hundrað krónu seðil, sem í þá daga taldist allnokkur aur hjá mörlandanum.

 

Siglingin með hinu gamla flutningaskipi gekk nokkuð vel, blíðuveður alla leið og til Svendborgar vorum við komnir fyrr en varði. Gekk nú kotroskinn piltur í land í leit að dönskum banka til að skipta nokkrum íslenskum hundrað köllum fyrir danskar krónur. Bankinn fannst nokkuð vandræðalítið og var erindið borið upp, þ.e. íslenskir eðalseðlar til sölu fyrir danska. Það verður að segja það alveg eins og er að bankastarfsmenn í Danmörku árið 1969, í þessum Svendborgska banka, brugðust við af einstakri kurteisi og háttvísi er þeir útskýrðu að svona peninga, sem þeir hefðu reyndar aldrei áður séð, væri ekki höndlað með í þessari peningastofnun og það var meira að segja tekið fram að alls ekkert væri vitað um hvers virði gersemin væri. Hitt væri annað mál að frést hefði af því, að í Kaupmannahöfn væri til banki sem keypti slíka seðla, en það væri af og frá að gengið sem undirritaður kynnti frá Íslandi væri gilt. Þar mundi muna nokkrum tugum prósenta.

 

Hvers vegna er ég að segja frá þessu? Það er vegna þess að eftir að hafa horft og hlustað á þá Aðalstein Baldursson og Ásmund Einar Daðason í þættinum „Silfur Egils” á sunnudaginn var rifjaðist þetta upp. Í þættinum lögðust þeir félagar í þann málflutning að mæra íslensku krónuna á þeim forsendum að hið lága gengi hennar væri, ein bjartasta vonin sem sýndi og sannaði hve nauðsynlegt þetta fyrirbrigði væri. Skemmst er frá því að segja að stjórnandi þáttarins féll í hláturskast þeirrar gerðar sem einkenndi hinn fræga lögreglustjóra Dreyfus er frægur varð í myndunum um Bleika Pardusinn og lái honum hver sem vill.

 

Það kom vitanlega engum á óvart að Ásmundur Einar Daðason formaður Heimssýnar, héldi firrunni fram, en að Aðalsteinn Baldursson verkalýðsforingi frá Húsavík félli í þann pytt kom vissulega á óvart. Að óreyndu hefði verið hægt að halda, að maður sem sífellt er að slá um sig á vettvangi kjarabaráttunnar, jafnvel að leggja öðrum leiðtogum verkalýðsins lífsreglurnar, ræddi málið af meiri yfirvegun og raunsæi. Sannleikurinn er vitanlega sá að engin, alls engin, rök eru fyrir íslenskri krónu, eru ekki og hafa aldrei verið, önnur en þau að hún hentar ágætlega til verðmætaflutninga frá alþýðu til útgerðarauðvalds svo dæmi sé tekið. Til slíkra gjörninga er hún  ágæt, en ef ætlunin er að hér verði bærilegt þjóðfélag til framtíðar þá þarf ýmsu að breyta og afnám íslenskrar krónu er eitt af því sem fyrst þarf að hverfa.

 

Þessu verða verkalýðsforingjar sem aðrir, að gera sér grein fyrir og vitanlega sjá eflaust ýmsir þeirra sem vistað hafa sig í Heimsýn þetta líka, en ást þeirra á krónunni helgast af öðru eins og t.d. gamalli þjóðernisrómantík. Síðan eru líka þeir og þeim má ekki gleyma, sem eingöngu eru að hugsa um eigin hag og stundarhagsmuni og það eru þeir sem ráðið hafa til þessa. Fyrir þeim er ekki að þvælast þjóðernisrómantík né annað þessháttar og skyldu sem flestir hafa það í huga, verkalýðsforingjar sem aðrir.



Lokað er fyrir ummæli.