Minning um Garðar Eymundsson.

Garðar Eymundsson

Sumarið eftir að ég fermdist var ég eins og alltaf áður frá sex ára aldri ,,í sveit“ og að þessu sinni á norðurlandi. Dag einn var ég kallaður inn og sagt að það væri maður í símanum sem vildi tala við mig. Ég vissi ekki hvaðan á mig stóð veðrið, það var ekki verið að hringja milli landshluta á þessum árum nema tilefni væri til. Í símanum var maður er sagðist heita Garðar Eymundsson, byggi á Seyðisfirði með sinni fjölskyldu og að hann langaði til að bjóða mér í heimsókn er vist minni lyki í sveitinni að liðnu sumri, þ.e. þegar ég væri kominn heim til Reykjavíkur.

Samtalið kom satt að segja töluverðu róti á hug unglingsins, sem fram til þessa hafði aðeins vitað það eitt, að til væri faðir í öðrum landshluta. Móðurforeldrarnir höfðu tekið að sér foreldrahlutverkið og hugtakið ,,pabbi“ var framandi. Kom að vísu stundum fyrir að ég væri spurður af skólafélögunum spurninga eins og: Áttu engan pabba? Og þegar tunga vafðist um tönn þá: Það er skrýtið, allir eiga pabba og síðan: Afi þinn er ekki pabbi þinn! Já, vitanlega! En afi nægði mér og að honum var ég hændur sem væri hann faðir minn.

Heim fór ég í lok sumars og aldrei þessu vant kvíðinn. Átti nú virkilega að fara að þvæla mér austur á land? Þangað sem ég þekkti engan. Til að hitta mann sem ég þekkti ekki, nema að afi sagði stutt og laggott þegar ég spurði hann út úr, líklegast eftir eina af yfirheyrslunum í skólanum: Pabbi þinn var ekkert verri en aðrir strákar.

Heim var ég kominn, en ekkert sérstaklega upprifinn yfir því að fara í reisu austur á firði og gerði hvað ég gat til að komast undan því, þar til að önnur hringing kom til sögunnar. Að þessu sinni var það Ríkarður stjúpi minn, sem var í símanum og tók mig á spjall og vék að því hvort ég væri að huga að ferðalagi. Ég sagði sem var að það vildi ég helst af öllu láta ógert. Í mér væri kvíði og mig langaði ekki að hitta mann sem ég þekkti ekki nokkurn skapaðan hlut. Skemmst er frá því að segja að Rikki, eins og hann var ævinlega kallaður, sagði mér að hann þekkti til pabba míns af afspurn. Hann væri vel látinn maður sem af færi gott orð, ég skildi engu kvíða, það væri með öllu óþarft að bera kvíðboga fyrir að hitta hann og hans fólk, ég skildi bara vera með öllu óhræddur og eftir því sem á samtalið leið hurfu allar áhyggjur og ég var brátt á leið austur á Seyðisfjörð.

Þar hitti ég nú í fyrsta skipti föðurfjölskyldu mína sem á þessum tíma voru þau Garðar og Karólína Þorsteinsdóttir og systkinin þrjú, Ómar, Sævar og Gréta og síðar bættist Júlíana við.

Þessu fólki hefði ég alveg verið til í að kynnast fyrr!

Ég var borinn á höndum í þessari fyrstu heimsókn, dálítið forvitinn og dálítið feiminn og óöruggur. Fékk að kynnast samfélagi sem var mér framandi. Sjávarplássi sem ég hafði oft heyrt talað um en aldrei séð og unglingurinn sem aldrei hafði séð skóg sá nú í fyrsta skipti Hallormsstaðaskóg!

Seinna urðu ferðirnar fleiri, símtölin fleiri og með tímanum myndaðist samband sem mér og mínum hefur verið kært. Ég eignaðist þarna fjölskyldu til hliðar við mína gömlu fjölskyldu; fólk sem gaman var að hitta og eiga samskipti við.

Sumarið 1971 fórum ég og konan mín Þórunn Kristjánsdóttir, í ferð norður um land og austur á Seyðisfjörð. Það voru hennar fyrstu kynni af föðurfólki mínu og óhætt er að segja að Þórunn, Garðar og Kalla og systkini mín náðu vel saman og áttu afar gott samband æ síðan.

Síðar varð það fastur liður að kíkja í heimsókn þegar ég var farinn að vera til sjós á millilandaskipum sem stundum fóru inn á Seyðisfjörð; koma í óvænt innlit, spjalla við Köllu um landsins gagn og nauðsynjar og njóta gestrisni hennar væri hún ein heima eða ef beðið var eftir að pabbi kæmi heim.

Þegar hann kom heim úr sinni vinnu, þá var oftar en ekki að hann gaf sér tíma til að fara með mig til að sýna mér ýmislegt, svo sem vinnustaðinn og vinnuteikningarnar. Byggingarnar sem verið var að byggja; fara í bíltúr um bæinn og þá var saga sögð! Öll virtust þessi hús eiga sér sögu líkt og bærinn sjálfur sem á sér mikla sögu frá fyrri tíð. Ógleymanlegur er bíltúrinn sem hann fór með mig í til að sýna mér norðurströnd fjarðarins. Þá var nú betra að halda sér fast! Alltaf var þess vandlega gætt í þessum ökuferðum að öryggisbeltin væru vandlega spennt og hjá honum var það einnig tryggilega gert, það er að segja fyrir aftan bak, þá þagnaði bjallan og allt var eins og það átti að vera!

Eftir að pabbi var hættur störfum og aldurinn farinn að færast yfir og við Þórunn í heimsóknum hjá honum og Köllu, þá fór hann að segja mér frá forfeðrum sínum. Mömmu sinni og pabba, uppruna þeirra og sitthverju fleiru sem var ómetanlegt að heyra, en einnig var gaman að því hve vel hann fylgdist með því sem var um að vera í þjóðfélaginu. Hann lá ekki á skoðunum sínum og talaði tæpitungulaust, sagði sína meiningu í meitluðum og velvöldum orðum. Sjaldan voru þau orð stór, heldur miklu frekar að orðunum væri þannig raðað að merkingin yrði stór, þó hitt gæti líka komið fyrir ef honum var verulega misboðið.

Á Seyðisfirði tengdist Ísland við útlönd um sæstreng um það leiti sem sunnlenskir bændur vildu tengjast umheiminum um loftskeyti og fóru í frægan útreiðatúr í tilefni þess. Aðrir tímar og önnur átök.

Nú er Seyðisfjörður, bærinn sem honum þótti svo vænt um breyttur. Í stað þess sem áður var, er komin ferja sem gengur milli Íslands og Evrópu, neisti sem þarf að blása lífi í með að tengja Seyðisfjörð vegakerfi landsins með jarðgöngum. Þau munu koma fyrr eða síðar og þá verður Fjarðarheiðin ekki til trafala. Lifna mun yfir bæ sem á undir högg að sækja og býr yfir einhverri traustustu höfn sem um getur. Ekki má heldur gleyma því að lífleg og blómstrandi listsköpun á sér stað í bænum og það var Garðar Eymundsson að öðrum ólöstuðum, sem átti svo drjúgan þátt í að kveikja það líf.

Kalla horfir nú á bak eiginmanni sínum og hefur mikils að sakna og margs að minnast. Samband þeirra kom mér fyrir sjónir sem afar fallegt og hlýtt. Talsvert ólíkar persónur sem náðu samt fullkomlega saman og áttu sér sameiginlegt markmið. Hann var byggingameistari og hefur komið að gerð margra mannvirkja, en hann átti líka önnur áhugamál sem hann hafði gaman af að tala um, eins og t.d. stangveiði, skák, steinasöfnun og myndlist.

Myndir sem hann ýmist teiknaði eða málaði munu vera víða til. Efst eru mér í huga teikningarnar af fjallahring Seyðisfjarðar sem hann teiknað og vann til bókar ásamt Vilhjálmi Hjálmarssyni og fleiru góðu fólki. Það var skemmtileg og eftirminnileg ferð, að aka á Seyðisfjörð fyrir um átta árum til að vera viðstaddur útgáfuhátíð höfðingjanna tveggja og annarra sem að henni stóðu.

Afi hafði rétt fyrir sér og meira en það. Pabbi var góður ,,strákur“ sem ég, kona mín og börn, nutum samverunnar með og sem gott er að minnast.

Hafi þau þökk fyrir Ríkarður og Karólína, hann fyrir að hafa talið í mig kjark og hún fyrir að hafa lagt sig fram um að halda tengslunum við.

Þökk fyrir allt.

Ingimundur, Þórunn og fjölskylda.

Stiklað á þingræðum gærdagsins

Lífleg umræða for fram á Alþingi 22/02/2017 um landbúnaðarmál og matvælaframleiðslu.

Umræðuna hóf Silja Dögg Gunnarsdóttir frá Framsóknarflokknum og sagði m.a. um fæðuöryggi: ,, Matvælaöryggi er mjög hátt á Íslandi, ef ekki það hæsta sem gerist í heiminum. Tíðni sýkinga vegna matvæla er mjög lág. Ástæður þess að við höfum náð svo góðum árangri, […], er m.a. sáralítil notkun fúkkalyfja, […], gott eftirlit og bann við notkun hormóna í fóðri. Fátt er verðmætara en heilnæm og örugg fæða.[…] Ég tel að með innflutningi á hráu kjöti værum við að grafa undan matvælaöryggi á Íslandi en mig langar að heyra viðhorf hæstv. ráðherra varðandi það.” og síðar ,,Búfjárstofnar hér á landi eru afar viðkvæmir fyrir mögulegum utanaðkomandi sýkingum og mikilvægt er að íslensk stjórnvöld geti gripið til nauðsynlegra ráðstafana til að vernda íslenska búfjárstofninn og tryggja þannig fæðuöryggi.”
Þá vakti hún einnig athygli á að landbúnaðurinn væri háður ýmsum innfluttum aðföngum sem á þyrfti að halda til að tryggja svokallað fæðuöryggi.

Næst tók til máls Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, landbúnaðarráðherra, og sagði m.a. eftirfarandi:
,,Matvælaframleiðsla er okkur mikilvæg og hún er óumdeilanlega ein af undirstöðum íslensks atvinnulífs.[…], en landbúnaðurinn þjónar okkur með fjölbreyttri og góðri framleiðslu og þjónar fyrst og fremst innanlandsmarkaði með ákveðnum frávikum.”
,,[…] Markmið okkar er að samrýma enn betur hagsmuni bænda, neytenda, framleiðenda og umhverfis.” Þorgerður taldi þessa hagsmuni geta farið saman og lagði áherslu á hreinleika íslenskrar landbúnaðarframleiðslu og bætti síðan þessu við: ,,Í samræmi við þessa stefnu hefur nýlega verið tekin upp reglugerð um upprunamerkingar á kjöti. […] Það er einnig í skoðun að koma upp eftirlits- og vottunarkerfi vegna notkunar sýklalyfja í landbúnaðarframleiðslu sem ætti heldur betur að undirstrika sérstöðu íslenskrar framleiðslu.” Það kom einnig fram í máli hennar að mikilvægt væri að tekin yrði upp skimun fyrir fjölónæmum bakteríum.
Undir lok ræðu sinnar vék hún orðum sínum að tollasamningi þeim sem gerður var við ESB árið 2015, í tíð Sigurðar Inga Jóhannssonar sem þá var landbúnaðarráðherra. Samningur þessi er að mati ritara óheillaskref sem opnar fyrir aukinn innflutning á alifugla, svína og nautakjöti og er augljóslega gerðir með það fyrir augum að skipta á markaði fyrir kindakjöt inn til Evrópu í skiptum fyrir niðurgreidda afgangsframleiðslu á kjöti frá Evrópu inn til Íslands. Niðurgreidd afgangsframleiðsla Íslands er í þessu tilfelli lambakjöt, en frá ESB mun koma og kemur nú þegar kjúklinga- svína og nautakjöt.
Undir blálokin sagði Þorgerður eftirfarandi:,, Flest ríki hafa lagt áherslu á að draga úr framleiðslutengdum stuðningi og fara yfir í óframleiðslutengdan stuðning. Ég tel það vera jákvæða þróun.” Taldi hún nýgerðan búvörusamning vera til merkis um stefnu í átt til óframleiðslutengds stuðnings. Vist kann það að vera rétt að einhverju marki; vissulega finnast merki um breytingu í þá átt og eftir því sem líður á samninginn minnkar framleiðslutengdur stuðningur.

Síðar í umræðunni tók til máls þingmaðurinn Óli Björn Kárason og ætla ég að leyfa mér að birta hér drjúgan kafla úr ræðu hans:
,,[…] Fæðuöryggið felst hins vegar ekki einungis í því að tryggja nægilegt framboð af matvælum á hverjum tíma heldur líka í því að varan sem er í boði sé sú sem hún er sögð vera, hún sé heilnæm og heilbrigð og stefni ekki heilsu þjóðarinnar í hættu til lengri tíma. Ég hygg að við þurfum að ræða samspil fæðuöryggis við heilbrigðiskerfið og þann kostnað sem er fólginn í heilbrigðiskerfinu, sem er sívaxandi og verður eitt af mestu áskorunum sem fjárveitingavaldið á komandi árum mun standa frammi fyrir, að fjármagna heilbrigðiskerfið. Þar mun aðgangur að heilbrigðri fæðu verða eitt af lykilatriðum í lýðheilsu þjóðarinnar. Ef við ætlum að ná árangri í þessum efnum verður hæstv. landbúnaðarráðherra að gegna þar mikilvægu hlutverki.”
Geri ráð fyrir að flestir ábyrgir málsmetandi menn í samfélagi okkar geti tekið undir þessi orð þingmannsins og vonandi er að þeir sem harðast berjast fyrir óheftum innflutningi á landbúnaðarvörum hafi hug til að lesa orð hans.

Margir aðrir þingmenn lögðu sitt til málanna þó ég hafi ekki tekið það með í þessa samantekt og einna kúnstugastur var þar málflutningur þingmanns Pírata sem hafði það einna helst til málanna að leggja að kjötframleiðsla í núverandi mynd væri úrelt fyrirbrigði, því í framtíðinni yrði kjöt ræktað eftir pöntun án þess að dýr kæmu nokkuð þar við sögu.
Menn stigu svo sem fæti á Tunglið fyrir mörgum árum síðan en ekki eru neinir þeirrar tegundar sestir þar að svo vitað sé, ekki samt útilokað að á bakhliðinni sé eitthvað sem leynist, hver veit.

,,Bóndi er bústólpi - …“

Ein þeirra leiða sem menn geta farið til að koma vöru sinni á framfæri og gera hana girnilega í augum neytenda er að láta líta svo út sem um einstaka og endurbætta útgáfu frá því sem áður var í boði, sé að ræða. Einna best er ef hægt er að auðkenna hina nýju útgáfu á einhvern hátt, annað hvort með því að hún líti eitthvað öðruvísi út frá því sem áður var, eða og ekki er það verra: að skreyta hana, t.d. á umbúðum með uppslætti sem er þannig, að allir hljóti að geta séð að um nýja framleiðsluhætti sé að ræða. Framleiðsluhætti sem að auki séu á einhvern hátt til fyrirmyndar.
Flest höfum við séð dæmi um þetta vera til umfjöllunar í fjölmiðlum að undanförnu. Vara var kynnt til sögunnar á íslenskum markaði á þann hátt að hún sé til orðin með nýjum framleiðsluaðferðum sem í flestu tilliti séu betri en þær sem áður hafi verið notaðar við framleiðslu sambærilegra afurða. Aðbúnaður dýranna sem notuð sé til framleiðslunnar, sem í þessu tilfelli voru hænur, sé þannig að þær gangi frjálsar um í sinni vist, gott ef ekki hamingjusamar og jafnvel hamingjusamari en venjulegar hænur í sínu varpstreði lífsins. Og allt hefði þetta nú verið gott og blessað, ef hinar umræddu hænur hefðu getað borið vitni um, að fullyrðingarnar um ágæti aðbúnaðar þeirra væri eins og haldið var fram.
,,Vistvæn“ átti varan, þ.e. eggin sem um ræðir í þessu tilfelli, að vera. Ekki er undirrituðum kunnugt um hvernig það kom til að farið var að bjóða uppá skreytingu landbúnaðarvara með orðinu ,,vistvæn“. Hitt er ljóst að varan stóð ekki undir þeirri ímynd sem reynt var að skapa, sem eflaust var gert í þeirri von að markaðurinn gleypti vel og skilvirkt við hinum ,,vistvænu“ eggjum. Nú er hins vegar svo komið, að orðið hefur misst gildi sitt fyrir alla sem það hafa notað, hvort heldur sem þeir hafa staðið samviskusamlega að notkun sinni á því eða ekki.
Hver var innistæðan? Voru eggin betri? Hænurnar lukkulegri með tilveruna? Svarið er nei og eggin eru í besta falli eins og hver önnur hænuegg. Satt að segja virðist svo sem um hafi verið að ræða brellu til þess gerða, að geta kafað með kröftugum og markvissum hætti ofan í vasa neytenda. Það er stundað á fleiri sviðum og ýmislegt er gert til glepja og afvegaleiða almenning með það fyrir augum að ná árangri á þeim vettvangi. Í þessu tilfelli skilaði það framleiðendum eggjanna, eftir því sem fram hefur komið, allt að 40% hærra verði en annars fékkst á markaðnum.
Vitanlega er það þannig að bændur, sem virða góða og viðurkennda búskaparhætti, stunda búskap sinn bæði á vistvænan og lífrænan hátt. Hefur einhver rekist á randi sínu um sveitir landsins, á ólífrænar kýr, kindur, hross, minka, hænsni eða svín? Gera má ráð fyrir að flestir myndu svara því neytandi, þó ekki væri nema vegna þess, að erfitt er að ímynda sér búfénað öðruvísi en sem lífrænan, sé hann á annað borð dragandi lífsandann í sveitum landsins.
Því er það að bændafólk sem stundar sinn búskap vel og hirðir vel um fénað sinn, gerir það örugglega á vistvænan hátt. Enda er það þannig, að bændur og búalið uppskera eftir því hvernig þau búa að bústofni sínum. Uppskera eins og þau sá og þannig hefur það ætíð verið, hvað sem líður alls kyns lukkuriddurum sem ríða um héruð, sláandi um sig með allskyns orðagjálfri og nýyrðum.
Það gildir hið fornkveðna að: ,,Bóndi er bústólpi – bú er landstólpi -, því skal hann virður vel“. Að minnsta kosti ef hann uppfyllir það sem hér var talið.
Vörumst orðagjálfrið og treystum eftirlitstofnunum fyrir hlutverki sínu, þó þær séu vissulega ekki yfir gagnrýni hafnar, eins og dæmi undanfarinna ára sanna. Gagnrýnum hiklaust það sem okkur líkar ekki í verklagi þeirra og gerum það á eins málefnalegan hátt og við erum fær um, því þegar á allt er litið, þá eigum ekki annarra kosta völ en að treysta þeim fyrir hlutverki sínu. Vörumst að láta dómstól götunnar taka við hlutverki þeirra, eins og nú eru uppi raddir um. Í störfum þessara stofnana verður að ríkja trúnaður milli aðila. Rökstuddar ábendingar um bætur og betrun eru af hinu góða. Það getur dómstóll götunnar seint orðið.

Búvörusamningur, tollasamningur og markaðsmál.

Að undanförnu hafa verið til umræðu tvö mál sem bæði liggja fyrir Alþingi þegar þetta er ritað. Annað er samningur Íslands og Evrópusambandsins um viðskipti með landbúnaðarvörur sem gengur í daglegu tali undir nafninu ,,Tollasamningurinn“ og var kynntur til sögunnar á haustdögum árið 2015. Hitt er samningur milli Bændasamtaka Íslands og Ríkisins um það sem kalla mætti kaup og kjör sauðfjárbænda, kúabænda og garðyrkjubænda og er ætlað að gilda í 10 ár. Vegna þessa er ef til vill rétt að líta aðeins yfir nokkrar fréttir sem borist hafa af íslenskum landbúnaði allra síðustu daga.

Eftirfarandi tilvitnanir eru úr nýlegu eintaki Bændablaðsins:

Forsíðufrétt undir yfirskriftinni ,,Verð til bænda vonbrigði“: ,,Sláturhús KVH á Hvammstanga hefur gefið út verð fyrir sumarslátrun og hefur verðið lækkað frá sama tíma í fyrra. Formaður Landssamtaka sauðfjárbænda segir lækkunina mikil vonbrigði og slæman fyrirboða fyrir haustslátrun.“
Á sömu síðu í sama blaði, yfirskrift: ,,Bjartsýn á að búvörusamningar verði samþykktir“: „Starf [Atvinnuvega]nefndarinnar hefur sem sagt fyrst og fremst legið í því að fara yfir umsagnirnar sem henni hafa borist vegna búvörusamninga og vinna að meiri sátt um þá, bregðast við ábendingum og umsögnum. Slíkt mun kosta breytingar en vonandi ekki það miklar að það verði að fara fram ný atkvæðagreiðsla meðal bænda um samninginn“, og síðan: ,,Ég á ekki von á öðru en að samningurinn verði samþykktur. Búvörusamningurinn og tollasamningurinn haldast í hendur og hvorugur verður samþykktur án hins,“ (haft eftir Haraldi Benedikssyni, fyrrverandi formanni Bændasamtaka Íslands).

Samkvæmt þessu kemur bændum það ekki við þó samningurinn, sem þeir greiddu atkvæði um, sé stokkaður upp og breytt frá þeim samningi sem þeir samþykktu! Síðan kemur það sem telja má stórfrétt, eða það sem kalla má rúsínuna í pylsuendanum þó súr sé: ,,hvorugur verður samþykktur án hins“ sem er haft eftir engum öðrum en öðrum varaformanni Atvinnuveganefndar Alþingis og fyrrverandi formanni Bændasamtakanna. Hvaðan kemur honum þessi vitneskja? Hvers vegna er þetta svona og ef svo er, því hefur það ekki komið fram fyrr?

Þá kemur fram í fréttinni að unnið hafi verið að sátt um búvörusamninginn, en síðar í sömu frétt kemur fram að ekki hafi allir nefndarmenn orðið varir við það sbr. eftirfarandi: ,,Lilja Rafney Magnúsdóttir, þingmaður Vinstri hreyfingarinnar – græns framboðs, og Kristján L. Möller, þingmaður Samfylkingarinnar, og fulltrúar í atvinnuveganefnd sögðu í samtali við Bændablaðið að þau gætu ekki sagt mikið um starf nefndarinnar í sumar hvað varðar búvörusamninginn þar sem fulltrúar stjórnarandstöðunnar hefðu ekki verið kallaðir á þá fundi“, og síðan: ,,Kristján L. Möller sagðist ekki hafa setið neina fundi í nefndinni í sumar vegna búvörusamningsins fyrir utan einn sem var haldinn skömmu eftir að þingi lauk. „Hafi atvinnuveganefnd komið saman í sumar til að funda um búvörusamninginn hafa þeir fundir einungis verið á vegum stjórnarmeirihlutans.“ Hér fer greinilega eitthvað á milli mála. Hvernig er annars farið að því að mynda sátt, þegar ekki er rætt við þá sem ósáttir teljast vera?

Á blaðsíðu 2 í sama blaði er haft eftir Ágústi Torfa Haukssyni framkvæmdastjóra Norðlenska: „Miðað við núverandi aðstæður á markaði fyrir sauðfjárafurðir, ekki síst á útflutningsmörkuðum þangað sem drjúgt af kjöti þarf að fara og flestar aukaafurðir, er því miður fátt sem bendir til þess að hægt sé að miða við tillögur LS [Landsambands sauðfjárbænda] við ákvörðun verðlagningar haustið 2016. Við höfum ekki annan kost en að miða við söluverð okkar afurða þegar innkaupsverð hráefnis er ákvarðað, það er veruleikinn í okkar rekstri,“

Einnig á sömu síðu, haft eftir Birni Víkingi Björnssyni framkvæmdastjóra Fjallalambs: ,,að á aðalfundi félagsins fyrr í sumar hafi verið rætt um að trúlega þyrfti að lækka verð til bænda á komandi hausti. Fjallalamb hefur ekki gefið út verðskrá fyrir komandi haust.“
Samkvæmt þessu er ekkert sérstaklega bjart yfir markaðsmálunum, því Steinþór Skúlason [Sláturfélagi Suðurlands] lætur hafa eftir sér í sama blaði að viðmiðunarverð sem sauðfjárbændur hafi sett fram: ,,[…] tekur ekki mið af markaðsaðstæðum og lágu verði innanlands og utan“.

Þegar svona er komið fyrir sauðfjárræktinni, þá virðist eitt helsta markmið ríkisstjórnarinnar vera að auka innflutning á ódýru afgangskjöti frá ESB. Kjöti sem framleitt er við aðstæður sem ekki teljast fullnægjandi hérlendis m.t.t. velferðar dýra og hreinleika afurðanna. Kjöt sem er niðurgreitt af þarlendum og framleitt þar sem vaxtakjör á rekstrarfjármunum eru margfalt hagstæðari en hér gerist. Að auki má gera ráð fyrir að um kjöt frá Asíu sé að talsverðu leiti um að ræða, jafnvel allt að 40%, sem selt yrði sem evrópskt.

Næst þegar viðkomandi taka sér það fyrir hendur að grýta fjöreggi þjóðarinnar út í loftið, væri þá til of mikils mælst að þeir skoðuðu málið og reyndu að sjá fyrir hverjar afleiðingarnar yrðu; létu fara fram ,,greiningu“ á því sem þeir ætluðu sér að gera og tækju síðan tillit til niðurstöðunnar?
Gæti jafnvel verið betra en að gefa sér niðurstöðuna fyrir og láta síðan skeika að sköpuðu.

Svo lengi lærir sem lifir.

Um nokkra hríð hef ég vitað um hinn einlæga áhuga íslenskra verslunarmanna á að lífga upp á fábreytta matvörumarkað landsins okkar. Þeir hafa sem sé aftur og aftur verið að bjóða fram krafta sína til þess að flytja inn almennilegt kjöt frá útlöndum á lágu verði sem muni, bara ef þeir fái nú að gera eitthvað í málinu, koma kjörum þessarar þjóðar upp á allt annað og hærra og betra tilverustig en hún er á nú. Kjötið á sem sagt að verða bæði ódýrt og afspyrnu gott, væntanlega þegar fólk er búið að venjast hinum nýju gæðastöðlum sem farið mun verða eftir.

Margir kannast við thaílenska alifuglakjötið, sem matvöruverslunin Bónus hefur verið dugleg við að hafa á boðstólum. Kjöt það er, sem kunnugt er þeim sem reynt hafa, haldið þeirri náttúru að ekki þarf að hafa fyrir því að matreiða það þar sem þarlendir hafa af greiðasemi sinni bæði steikt það og soðið með kryddi og öllu tilheyrandi.

Í gær ákvað ég að slá upp grillveislu fyrir mig og mína ektafrú, og féll kylliflatur fyrir ungnautakjötssneiðum í kjötborði verslunarinnar Krónunnar á Selfossi, piparkrydduðum og í alla staði vel útlítandi og vandlega merktar: Upprunaland Danmörk. Með þessu var svo keypt ýmislegt annað góðgæti og eftir að heim var komið hófst eldamennskan. Allt gekk þokkalega, steikarkartöflur og grænmeti létu steikja sig eins og ekkert væri, en er kom að kjötinu kom babb í steikmeistarans bát.

Skemmst er frá því að segja að annað eins léttsteikt gúmmífóður hefur undirritaður ekki sett á sinn disk um ævina, sem þó er ekkert sérstaklega stutt orðin.

Eftir þessa reynslu ætla ég að leggja það til að kjötmarkaðsmálum verði sem allra minnst breytt að sinni, eða að minnsta kosti þar til að innkaupastjórar verslanakeðjanna sem ríkjandi eru á íslenskum matvörumarkaði hefur lærst að innkaupin eiga ekki bara að gerast undir þeim formerkjum að varan sé sem ódýrust í innkaupum svo hægt sé að græða sem mest á henni í endursölu, heldur að leggja sig fram að eiga viðskipti þar sem varan er góð og ósvikin að gæðum.

Arfinn og garðávextirnir.

Forsætisráðherra vor er mættur til viðtals í ,,Pressunni“ og í viðtalinu sem er ógnar langt kemur hann víða við. Mynd sem skreytir viðtalið sýnir reffilegan mann sem stillir sér upp fyrir framan Stjórnarráðið og minnir mann á að hann hefur verið sperrtur fyrr á stéttinni fyrir framan Stjórnarráðið hann Sigmundur Davíð Gunnlaugsson. Hann var það einnig þegar hann brunaði þar fyrir nokkrum árum á greiðu yfirferðartölti með þanið brjóst og sperrt stél nýkominn úr víking frá Noregi. Hafði hitt einhvern norskan þingmann sem að hans sögn vildi láta norsku þjóðina lána Íslendingum fúlgur fjár. Ekkert reyndist það vera nema þvaður, auðvitað.

Hann er ekki síður sperrtur nú þegar hann kemst að þeirri niðurstöðu að þjóðin sem hann er að baksa við að stjórna sé veruleikafirrt en við því kann hann ráð, sem að vísu er ekki nefnt í viðtalinu. Ráðið er að skipta um þjóð og unnið er að því verkefni hægt og bítandi, því samkvæmt því sem Hagstofan greindi frá á dögunum, flutti hálft fjórða hundrað fleiri Íslendingar úr landi en þeir sem til baka fluttu á ársfjórðungi. Samt fjölgaði þjóðinni vegna þess að inn fluttu hundruð útlendinga sem vildu veðja á Ísland, svo Sigmundur og félagar geta glaðst. Allt gengur þetta í rétta átt.

Nýbúarnir hafa þann kost fyrir herra forsætis, að þeir skilja ekki íslensku og því er hægt að komast upp með að segja þeim hvað sem er, að minnsta kosti til að byrja með. Það hefur nefnilega plagað forsætisráðherrann talsvert, að menn láta ekki segja sér hvað sem er; kunna illa við ósannindavaðal og láta í sér heyra ef gengið er of langt í þeim efnum.

Í viðtalinu í ,,Pressunni“ eru tínd til nokkur gullkorn (fyrir utan þetta með þjóðina) og ber þar einna hæst að það er ekki á hreinu hvað meistari vor leggur sér til munns; man ekki hvort hann borðaði skúffuköku eða perutertu. Hann man samt greinilega að hann borðaði bara hálfa sneiðina. Vafalaust finnast þeir sem hafa einlægan áhuga á kökuáti og hljóta þetta að vera áhugaverðar upplýsingar fyrir þá.

Sigmundur er ánægður með árangur stjórnarinnar á fyrri hluta kjörtímabilsins; allt sé þar ekki bara á réttri leið, heldur gott betur og þakkar það ,,árangri stjórnvalda“.

Forsætisráðherra sést yfir að árangurinn sem hann er að tína til sögunnar, er vitanlega árangur þeirrar stjórnar sem sat á síðasta kjörtímabili, ríkisstjórnar Jóhönnu Sigurðardóttur.

Árangurinn er sem sagt til kominn, ÞRÁTT FYRIR ríkisstjórn Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar. Stjórnar sem mun verða minnst um ókomna tíð fyrir hroka yfirgang og lygar.

Nýtt fólk í Stjórnarráðið.

Ég var ekki í góðri aðstöðu til að fylgjast með fréttaflutningi í gær en heyrði þó bút af viðtali við Seðlabankastjórann, þar sem hann benti á þá staðreynd að það eru íslensk stjórnvöld sem hafa það í hendi sér hvernig þau jafna kjör í landinu; hafa til þess öll tæki og tól ef ég heyrði rétt og geta gert það án þess að verðbólgan, sem forsætisráðherrann hefur svo mikinn áhuga á að halda niðri, nái sér á skrið. (Hafði reyndar engar áhyggjur að því fyrirbrigði þegar hann hrinti ,,leiðréttingunni“ í framkvæmd).

Þegar dagur var að kveldi kominn fór ég aftur að geta fylgst með fréttaumfjölluninni og að sjálfsögðu var þessara ummæla þar að engu getið, þó þau sýni glögglega hve auðveldlega væri hægt að leysa úr þeim hremmingum sem atvinnulífið hefur ratað í, ef vilji væri fyrir hendi.

Sætu hér við völd þeir sem hægt væri að treysta, væri tiltölulega auðvelt að leysa flækjurnar sem öllu halda í lás nú um stundir, það sannaðist á síðasta kjörtímabili. Lygaþvæla Vigdísar Hauksdóttur varðandi þau mál, sannar aðeins að rjúfa verður þing og boða til kosninga strax, og er þá ekki átt við þá merkingu sem hún leggur í það orð. Sanna það að brýna nauðsyn ber til að inn á Alþingi komi nýtt fólk í stað þess sem kosið var þar inn í síðustu kosningum Þegar stór hluti kjósenda varði atkvæði sínu á þann veg sem raunin varð og lét glepjast af gylliboðum Framsóknarflokksins.

Gylliboðum sem byggðust á sandi, ef ekki hreinum og beinum lygum sem aldrei var ætlunin að standa við. Jafnvel vitað um, af þeim sem báru þau fram, að aldrei yrði hægt að standa við, og fiskað af fullkomnu miskunnarleysi í því grugguga vatni að halda því að fólki sem var í erfiðleikum, að hægt yrði að leysa allan vanda með ómerkilegum töfrabrögðum sem ekkert eiga skylt við raunveruleikann.

Kosningabarátta sú sem fram fór fyrir síðustu kosningar var vitanlega sett á svið til þess að þau, sem hafa sannað sig sem fulltrúa spillingar og hagsmunagæslu, kæmust að kjötkötlunum.

Tilgangurinn helgar meðalið

Nú má flestum vera orðið ljóst, að hafi þeir ekki kunnað að meta forsætisráðherra þjóðarinnar fram til þessa, þá þurfa þeir að endurmeta þá afstöðu.

Þann 1. apríl snéri Sigmundur Davíð Gunnlaugsson vopnum andstæðinga sinna svo í höndum þeirra að lengi verður í minnum haft. Vera kann að snillingurinn, mannvitsbrekkan og ofurmennið Davíð Oddsson hafi einhvern tíma á ferli sínum framið sambærilegan gjörning, og vel má það teljast líklegt. Það sannar aðeins hvílíka mannkosti þessi örsmáa þjóð okkar norður í Dumbshafi elur af sér.

Sigmundur stillti sér upp í viðtal og - án þess að ritara sé kunnugt um hvort það kom allt í sömu tæru lækjarbununni eða í tveimur eða fleiri kvíslum – tilkynnti að nú væri komið að því að þjóðin færi að byggja.

Í þessu sambandi er kannski vert að minnast þess að þjóðin hefur stundum byggt áður og þá ekki síst þegar hún hefur þurft að efla vitund sína og sanna fyrir sjálfri sér að um sé að ræða þjóð sem getur sitt af hverju, hvað sem hver segir og hvað sem öfundarfullar smáþjóðir annarra landa hafa hugsanlega látið sér detta í hug. Nefna má Þjóðarbókhlöðuna, Þjóðleikshúsið, Alþingishúsið, Þjóðminjasafnið og Háskóla Íslands og sitt hvað fleira þessu til sönnunar.

Hafi einhverjum fundist Alþingishúsið við Austurvöll lítið og lágreist, þá er nú sem sé komið í ljós, að það er vegna þess að það er bara tæplega hálfbyggt og nú verður ráðist í að bæta úr því. Byggður verður við það stúdentagarðurinn sem alltaf átti að vera, og til að ljúka hönnuninni verður stofnað til áður óþekktrar miðlunar upplýsinga í gegnum Sálarrannsóknarfélagið eða aðra þá sem gott samband hafa til heima þeirra er við taka þegar núverandi tilverustigi líkur.

Núverandi Landspítala verður snarlega breytt í hótel og það mjög fljótlega til að losa um fjármunina sem í hinu leka, myglaða og oftroðna húsnæði felast. Andvirðið verður notað til að bora jarðgöng milli núverandi Útvarpshúss og yfir, eða öllu heldur undir og í húsið, sem flestir munu kannast við sem Borgarspítalann. Útvarpshúsinu verður síðan breytt í spítala, sem eins og flestir munu sjá og skilja, er löngu tímabært.

Þeim sem veikjast meðan á þessu stendur verður tryggð örugg vist í kirkjugörðum landsins ef þeir geta ekki haldið í sér fram yfir þann tíma sem breytingarnar taka.

Og er nú spítalavandræðum þjóðarinnar lokið eins og hver maður sér.

Til að halda vel og veglega upp á þessi farsælu endalok spítalamálsins verður í framhaldinu byggt hótel (hvað annað?) á fegursta stað landsins í þjóðgarðinum á Þingvöllum og öllum þeim sem ekki tekst að veikjast og njóta spítalans, boðið til eilífrar veislu á völlunum við Öxará.

Ekki er með öllu útilokað að byggt verði annað hótel á fallegum stað á N-Austurlandi, hugsanlega í Ásbyrgi sem þá yrði einfaldlega reft yfir þannig að hamraveggirnir fengju að njóta sín, en vitanlega má einnig hugsa sér að tekið yrði bara af þeim sýnishorn og síðan steypt yfir, en það fer vitanlega eftir því hvernig núverandi forsætisráðherra tekur á málinu þegar þar að kemur.

Enginn skyldi vanmeta hve gott það er að eiga frjóa og vel hugsandi forystumenn og það sem ekki er minna um vert að fylgishruni Framsóknarflokksins mun hér með vera lokið um sinn, að sama skapi mun fylgisaukning Pírata stöðvast og ganga til baka, enda þeir með öllu þarflausir þar sem þeir berjast, þrátt fyrir nafnið, bara fyrir orðheldni og heiðarleika.

Hver þarf á slíku að halda þegar Framsóknarflokkurinn hinn nýi er í boði?

Snotra

Það var dálítið farið að halla sumri (2014) þegar ég og konan mín vorum beðin að gæta tíkur sem sonur okkar og tengdadóttir eiga. Tíkin var hvolpafull og farin að nálgast got og það fylgdi með, að allt eins gæti svo farið, að gotið yrði á meðan hún væri í okkar vörslu. Það gekk eftir og í heiminn kom hópur að hrafnsvörtum hvolpum.
Einn þessara hvolpa eignaðist heimili hjá okkur og ólst þar upp.

Tíminn leið og eins og flestir vita, þá er það fremur krefjandi að ala upp hund, svona ekki ósvipað og að ala upp barn, en þó ekki eins að sjálfsögðu. Hvolpurinn vex og þroskast með undraverðum hraða, meðan börnin okkar mannanna þokast þetta hægt og bítandi. Hvolpurinn notar ekki bleyju, kopp, pela, né salernisskál og hefur takmarkaða stjórn á því hvar hann leggur af sér.
Krefjandi verkefni sem sagt, en tíminn vinnur með manni og eftir svo sem hálft ár má heita að erfiðleikarnir séu að baki, ef vel tekst til.

Við vorum heppin, allt gekk upp, hún Snotra okkar var orðinn sóma hundur. Hundur sem gætti vel og skilmerkilega að öllum hreinlætiskröfum, bæði sín og annarra, lagði af sér á afviknum stöðum utandyra og valdi sér skjól innan um trén til að tæma blöðruna.

Sómahundur, ljúfur og kátur, sem fagnaði manni hlýlega í hvert sinn sem fundum bar saman, sem vitnalega var æði oft í sveitalífinu.
Allt hafði gengið svo vel og framtíðin brosti við ungri, þroskaðri og fallegri tík sem hafði í hálfan sjöunda mánuð verið að kynnast veröldinni. Veröld sem í fyrstu hafði verið framandi og furðuleg í augum lítils dýrs, sem vissi ekki hvaðan á sig stóð veðrið að vera allt í einu komið í þennan heim.

Hún sýndi þeim sem önnuðust um hana alla þá hlýju og vináttu sem dýr þessarar tegundar eru svo einstaklega lagin við að láta í ljós; fagnaði okkur á morgnana og bara satt að segja, hvar sem fundum bar saman. Gerði sig jafnvel líklega til að tala við okkur, þó raddböndin væru ekki sem heppilegust til þeirra nota.

Gerðist æ áræðnari varðandi könnun umhverfisins og kíkti jafnvel í heimsókn til dóttur okkar sem býr handan vegarins sem liggur um sveitina okkar. Það var okkur ekki vel við, en freistingin, að leika við kynsystkin sín þar á bæ var nær ómótstæðileg og því fór sem fór.

Um morgun, fyrir birtingu, barst hringing frá skólabílstjóra sem átti leið um, þess efnis að rétt væri að athugað yrði hvort ekki hefði verið ekið yfir hund á veginum, því það lægi dauður hundur á honum miðjum.

Það var gert og þar var hún Snotra okkar komin, líflaus og illa farin.

Einhver sem átt hafði leið um hafði orðið fyrir því óláni að keyra á þennan stóra hund og miðað við ummerki, laska bílinn sinn en ekki getað gefið sér tíma til að huga að dýrinu, sem hann hafði ekið á, né heldur að hirða upp brotin úr bílnum.

Nema það hafi verið hann sem hreinsaði þau út fyrir vegbrúnina?

Hver veit?

Við munum hins vegar hugsa hlýlega til hennar Snotru, með þakklæti fyrir þær ánægjustundir sem hún gaf okkur.